Ngày 24/9/2026, tại Vinpearl Resort & Spa Hạ Long, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với địa phương tổ chức Hội nghị Lữ hành toàn quốc năm 2026 và Hội nghị toàn quốc về Xúc tiến du lịch.

Với chủ đề “Đổi mới – Hợp lực – Bứt phá”, Hội nghị toàn quốc về Xúc tiến du lịch là diễn đàn để cơ quan quản lý nhà nước, các địa phương, hiệp hội, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi về kết quả quảng bá, xúc tiến du lịch; xác định thị trường ưu tiên, nhiệm vụ trọng tâm năm 2027 và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xúc tiến trong giai đoạn mới.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh ngành du lịch Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và đang chuyển mạnh từ phát triển theo số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của điểm đến. Yêu cầu đặt ra đối với công tác xúc tiến không chỉ là mở rộng mức độ nhận biết về Việt Nam mà còn phải thúc đẩy du khách đưa ra quyết định, kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo ra lợi ích thiết thực cho cộng đồng địa phương.

VCCA đóng góp góc nhìn về vai trò của ẩm thực trong phát triển du lịch

Tham dự Hội nghị, ông Lã Quốc Khánh – Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam đã trình bày tham luận với chủ đề: “Khai thác các giá trị ẩm thực Việt Nam trong quảng bá, xúc tiến du lịch”.

Trong tham luận, đại diện VCCA khẳng định ẩm thực có vị trí đặc biệt trong hành trình của du khách. Khác với nhiều hoạt động phụ thuộc vào lịch trình hoặc sở thích riêng, ăn uống là nhu cầu diễn ra hằng ngày trong mỗi chuyến đi. Vì vậy, mỗi bữa ăn đều có thể trở thành một điểm tiếp xúc giữa du khách với văn hóa và đời sống của địa phương.

Đằng sau một món ăn là câu chuyện về thổ nhưỡng, khí hậu, mùa vụ, lịch sử giao lưu, tập quán gia đình, làng nghề, không gian cộng đồng và kỹ năng của người chế biến. Khi được tổ chức thành sản phẩm du lịch hoàn chỉnh, ẩm thực không chỉ tạo doanh thu cho nhà hàng mà còn mở rộng chuỗi giá trị đến nông nghiệp, thủy sản, sản phẩm chế biến, làng nghề, vận chuyển, thương mại, quà tặng và các ngành dịch vụ liên quan.

Ẩm thực đồng thời có khả năng kéo dài thời gian lưu trú, tạo thêm cơ hội chi tiêu, hỗ trợ sinh kế cho nghệ nhân và cộng đồng địa phương, góp phần duy trì nghề truyền thống và tạo nên dấu ấn riêng cho mỗi điểm đến.

Ở phương diện truyền thông và đối ngoại văn hóa, món ăn là một trong những cách tiếp cận gần gũi nhất để công chúng quốc tế tìm hiểu về Việt Nam. Nhà hàng Việt Nam ở nước ngoài, cộng đồng người Việt, cơ quan đại diện ngoại giao, hãng hàng không, các chương trình giao lưu văn hóa và nền tảng số đều có thể trở thành những kênh quảng bá hiệu quả nếu được kết nối trong một chiến lược nội dung thống nhất.

Chuyển từ quảng bá món ăn sang xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực

Theo VCCA, Việt Nam có lợi thế nổi bật về sự đa dạng vùng miền, nguồn nguyên liệu phong phú và hệ thống thực hành ẩm thực vẫn đang hiện diện trong đời sống thường ngày. Tuy nhiên, lợi thế tự nhiên này chưa tự động trở thành sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh.

Hoạt động quảng bá ẩm thực tại một số địa phương còn tập trung vào giới thiệu món ngon, trình diễn chế biến hoặc tổ chức sự kiện trong thời gian ngắn. Du khách có thể biết đến tên món ăn nhưng chưa có đủ thông tin để lựa chọn trải nghiệm: thưởng thức ở đâu, vào thời gian nào, mức giá bao nhiêu, chất lượng ra sao và có thể đặt dịch vụ qua kênh nào.

Bên cạnh đó, dữ liệu về món ăn, vùng nguyên liệu, nghệ nhân, làng nghề, mùa vụ và điểm trải nghiệm còn phân tán. Chất lượng dịch vụ chưa đồng đều; thông tin về nguồn gốc nguyên liệu, thành phần, dị ứng, nhu cầu ăn uống đặc thù và niêm yết giá còn hạn chế. Mối liên kết giữa cơ quan quản lý, địa phương, cộng đồng nghề, doanh nghiệp lữ hành và nền tảng phân phối chưa thực sự chặt chẽ.

Từ thực tiễn trên, VCCA đề xuất chuyển trọng tâm từ quảng bá những món ăn riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực. Hệ sinh thái này cần kết nối sáu khâu: kiểm kê tài nguyên; kiểm chứng và xây dựng câu chuyện; chuẩn hóa chất lượng phục vụ; thiết kế sản phẩm; phân phối và truyền thông; đo lường kết quả để tiếp tục cải thiện.

Trong chuỗi này, hoạt động truyền thông chỉ phát huy đầy đủ hiệu quả khi dữ liệu, câu chuyện, chất lượng và sản phẩm đã được chuẩn bị. Mỗi nội dung quảng bá cần có khả năng dẫn du khách đến một trải nghiệm cụ thể và tạo ra kết quả có thể đo lường.

Đề xuất năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2027

Trên cơ sở phân tích tiềm năng và những điểm nghẽn hiện nay, VCCA đề xuất năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm tăng cường vai trò của ẩm thực trong kế hoạch quảng bá, xúc tiến du lịch năm 2027.

Thứ nhất, đưa du lịch ẩm thực trở thành một hợp phần có mục tiêu, thị trường, nguồn lực và chỉ số đánh giá riêng trong kế hoạch xúc tiến du lịch quốc gia. Có thể nghiên cứu một khung truyền thông chung theo tinh thần “Hương vị Việt Nam”, bảo đảm nhận diện thống nhất nhưng vẫn tạo điều kiện để mỗi địa phương thể hiện bản sắc riêng.

Thứ hai, xây dựng bản đồ số và kho nội dung ẩm thực dùng chung. Hệ thống cần tích hợp thông tin về món ăn, vùng nguyên liệu, nghệ nhân, làng nghề, điểm trải nghiệm, mùa vụ, giá tham khảo, điều kiện tiếp cận và liên kết đặt dịch vụ. Mỗi nội dung cần có nguồn kiểm chứng, thời điểm cập nhật và đầu mối chịu trách nhiệm.

Thứ ba, phát triển các tuyến trải nghiệm theo vùng văn hóa và chuỗi nguyên liệu. Một tuyến du lịch ẩm thực hoàn chỉnh cần kết nối nơi sản xuất nguyên liệu, người làm nghề, kỹ thuật chế biến, không gian cộng đồng và bữa ăn. Sản phẩm phải có lịch hoạt động, mức giá, sức chứa, tiêu chuẩn an toàn và kênh đặt dịch vụ rõ ràng.

Thứ tư, xây dựng bộ tiêu chí dành cho các điểm trải nghiệm ẩm thực và nâng cao năng lực của nhân lực tuyến đầu. Các tiêu chí cần tập trung vào an toàn thực phẩm, nguồn gốc nguyên liệu, vệ sinh, niêm yết giá, thông tin thành phần và dị ứng, thái độ phục vụ, ngoại ngữ, thanh toán và xử lý phản hồi. Việc chuẩn hóa hướng đến chất lượng và sự minh bạch, đồng thời tôn trọng sự đa dạng của công thức và thực hành ẩm thực tại từng địa phương.

Thứ năm, gắn hoạt động xúc tiến với phân phối sản phẩm và hệ thống đo lường. Mỗi video, bài viết hay sự kiện quảng bá cần trả lời được những câu hỏi thiết thực của du khách: trải nghiệm ở đâu, vào mùa nào, giá bao nhiêu và đặt qua kênh nào. Hiệu quả chương trình cần được đánh giá bằng số sản phẩm có thể đặt mua, lượng khách sử dụng, mức chi tiêu, thời gian lưu trú, độ hài lòng và lợi ích dành cho cộng đồng.

VCCA sẵn sàng đồng hành cùng ngành du lịch

Tại Hội nghị, Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam khẳng định sẵn sàng phối hợp với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, các địa phương, cộng đồng nghề và doanh nghiệp trong quá trình triển khai các chương trình du lịch ẩm thực.

VCCA có thể huy động mạng lưới chuyên gia, nghệ nhân và hội viên trên cả nước để tham gia kiểm kê tài nguyên; thẩm định và chuẩn hóa nội dung; đề xuất bộ tiêu chí điểm trải nghiệm; hỗ trợ đào tạo người làm nghề, hướng dẫn viên và đội ngũ kể chuyện tại điểm đến; kết nối doanh nghiệp, nhà sáng tạo nội dung và các đối tác quốc tế.

Hiệp hội cũng sẵn sàng tham gia giám sát, đánh giá các mô hình triển khai, góp phần bảo đảm hoạt động khai thác ẩm thực phục vụ du lịch vừa tạo ra giá trị kinh tế, vừa tôn trọng chủ thể văn hóa và hỗ trợ cộng đồng duy trì các thực hành truyền thống.

VCCA tin rằng ẩm thực Việt Nam có đầy đủ điều kiện để trở thành một lợi thế cạnh tranh đặc sắc của du lịch quốc gia. Điều quan trọng là tổ chức kho tàng ấy thành những trải nghiệm dễ tìm, dễ tiếp cận, dễ đặt mua, đáng tin cậy và mang lại lợi ích công bằng cho những người đang trực tiếp gìn giữ giá trị văn hóa.

Khi đó, mỗi món ăn không chỉ gợi nhớ về Việt Nam mà còn trở thành lời mời thuyết phục du khách đến, ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và hiểu sâu hơn về đất nước, con người Việt Nam.